1. Իննսունինը, երրորդ, չորրորդ, հիսունյոթ, հարյուր քառասունինը, երկու հազար չորս հարյուր երեսունվեց,
2. Գտնել հոմանիշները․                                                                                                                  Գաղափար , տրեխ-ոտնաման, տանիք-կտուր, ծիծաղ-խինդ , սալաքար-սալիկ, սադափ, պատմուճան- պարեգոտ  , պատահար- դիպված։

Пропажа воды на Марсе: новые гипотезы ученых

Особенные условия марсианской среды, а также близость планеты к Земле делает ее привлекательной для исследователей. Кроме других теорий, объясняющих пропажу жидкости с поверхности Марса. Недавно была выдвинута новая гипотеза. Следует сказать, что большинство исследователей по-прежнему придерживается мнения о том, что Красная планета могла осушиться под воздействием солнечных ветров, как полагалось и ранее. В тоже время куда более реальной кажется гипотеза о том, что Марс имеет более влагоемкую породу, которая лежит на поверхности планеты, которая запечатала воду в себе, впитав как губка.

Не так давно на страницах журнала Nature был опубликован материал, основанием для которых стали многие годы изучения марсианской породы с применением методов компьютерного моделирования. Был проведен сравнительный анализ земной и марсианской породы, который позволил сделать вывод о том, что марсианский грунт впитывает на 25% больше влаги, чем аналогичная порода на Земле. Это связано с особенными условиями залегания пород и тектонических систем.

Основным поглотителем жидкости считается базальтовая корка, которая была обнаружена на поверхности планеты. Ее происхождение описано как процесс взаимодействия воды и свежей вулканической лавы при особенных значениях температуры и давления. В результате получилась порода, обладающая большей абсорбирующей способностью, чем аналогичные породы на нашей родной планете.

Проверить состоятельность этой новой гипотезы достаточно сложно, ведь для этого желательно иметь образцы глубинно залегающих пород. Однако для этого предстоит разработать новые технологии забора образцов. К примеру, современным аппаратом, который посетил Красную планету прежде, можно было взять пробы на глубине не более чем 8 см. Иными словами на подтверждение или опровержение гипотезы потребуется много времени.

 

Թարգմանություն

Ջրի կորուստ Մարսի վրա. Գիտնականների նոր վարկածներ

Մարսյան միջավայրի հատուկ պայմանները, ինչպես նաև մոլորակի մոտիկությունը Երկրին այն գրավիչ են դարձնում հետազոտողների համար: Բացի ուրիշ տեսությունների, որոնք բացատրում են Մարսի մակերևույթից հեղուկի կորուստը: Վերջերս նոր վարկած է սկսվել: Պետք է ասել, որ հետազոտողների մեծամասնությունը դեռ կարծում է, որ Կարմիր մոլորակը կարող է չորանալ արևային քամիների ազդեցության տակ, ինչպես  ենթադրվում էր նախկինում: Միևնույն ժամանակ, այն վարկածը, որ Մարսն ունի ավելի խոնավակայուն ժայռ, որը ընկած է մոլորակի մակերևույթին, որն ինքնին ջուրը կնքել է ՝ սպունգի պես ներծծվելով, շատ ավելի իրական է թվում:

Ոչ այնքան վաղուց նյութը հրապարակվեց Nature ամսագրի էջերում, որի հիմքում ընկած էին մարսի ​​ցեղատեսակի ուսումնասիրությունը տարիներ շարունակ համակարգչային մոդելավորման մեթոդներով: Կատարվել է երկրային և մարսյան ժայռերի համեմատական ​​վերլուծություն, որը հանգեցրել է այն եզրակացության, որ մարսյան հողը կլանում է 25% -ով ավելի խոնավություն, քան Երկրի նմանատիպ ժայռը: Դա պայմանավորված է ժայռերի և տեկտոնական համակարգերի առաջացման հատուկ պայմաններով:

Հեղուկի հիմնական կլանումը համարվում է բազալտե կեղևը, որը հայտնաբերվել է մոլորակի մակերևույթի վրա: Դրա ծագումը նկարագրվում է որպես ջրի և թարմ հրաբխային լավայի փոխազդեցության գործընթաց ՝ ջերմաստիճանի և ճնշման հատուկ արժեքներով: Արդյունքն այն ավելի բարձր կլանող կարողությամբ ժայռ է, քան մեր տնային մոլորակի նմանատիպ ժայռերը:

Այս նոր վարկածի կենսունակությունը ստուգելը բավականին դժվար է, քանի որ դրա համար ցանկալի է ունենալ խորը ժայռերի նմուշներ: Այնուամենայնիվ, դրա համար պետք է մշակվեն նմուշառման նոր տեխնոլոգիաներ: Օրինակ ՝ ժամանակակից ապարատը, որը նախկինում այցելել էր Կարմիր մոլորակ, կարող էր նմուշներ վերցնել ոչ ավելի, քան 8 սմ խորությամբ: Այսինքն ՝ վարկածը հաստատելու կամ հերքելու համար երկար ժամանակ կպահանջվի:

 

Կար մի աղջիկ: Ամբողջ օրը նա սրինգ էր նվագում: Երբեմն այնքան արտասովոր էր լինում նրա նվագը, որ անցորդները կանգնում ու լսում էին: Աղջիկը նվագում էր երկնքի մաքրության, օվկիանոսի խորության, անտառի թարմության, մարդկանց և նրանց ցանկությունների, նրանց զգացմունքների ուժգնության և անկայունության մասին: Մի խոսքով` այն մասին, թե ինչպես էր ինքը պատկերացնում կյանքը: Սակայն մի օր մարդիկ սկսեցին պատմել նրան այն մասին, որ կյանքում ամեն ինչ բոլորովին էլ այնպես չէ, ինչպես ինքն է պատկերացնում: Եվ հենց որ նա հավատաց մարդկանց, սրինգը դադարեց նվագել:

— Ինչո՞ւ չես ուզում նվագել, սրինգ, — հարցրեց տրտմած աղջիկը:
— Ոչ թե ես չեմ ուզում նվագել, դու այլևս չես լսում ինձ, — տխուր պատասխանեց սրինգը և լռեց:
Աղջիկը նստեց աթոռին և լաց եղավ: Ինչպե՞ս ապրել առանց սրինգի, չէ՞ որ դա միակ բանն էր, որ ինքը կարող էր անել:
— Մի տխրիր, — ասաց սրինգը, — դու դեռ լսո՞ւմ ես ինձ:
— Այո, — ասաց աղջիկը` ափով սրբելով արցունքները:
— Դե ուրեմն, կենտրոնացիր: Այս Սբ. Ծննդյան տոնին քո առջև կբացվի երկու աշխարհ. Աշխարհ` ուրիշ մարդկանց աչքերով և աշխարհ` քո աչքերով: Սակայն ապագա կյանքի համար դու պետք է ընտրես դրանցից մեկը: Եթե դու նախընտրես աշխարհն ուրիշ մարդկանց աչքերով, կդառնաս ունկնդիր, և քո կյանքի աղբյուրը միշտ կենտրոնացած կլինի ուրիշների կարծիքների վրա: Իսկ եթե նախընտրես աշխարհը քո աչքերով, ապա հնարավոր է, որ կրկին լսես ինքդ քեզ և կրկին նվագես: Սակայն ստիպված կլինես այլևս ոչ ոքի չլսել և անգամ` չսխալվել:
— Օ, որքան լուրջ է այդ ամենը, — ասաց աղջիկը և արագ վեր կացավ աթոռից:
Մի քանի օր անց եկավ Սբ. Ծննդյան տոնը: Տնեցիները հավաքվեցին հյուրասենյակում, սկսեցին քննարկել ինչ-որ բաներ, կատակել, վիճել: Սակայն աղջիկը նրանց չէր լսում: Նա խորհում էր, թե երկու աշխարհներից ո՞րն ընտրել: Եվ հանկարծ սեղանի շուրջ հավաքվածներից մեկը բարձրաձայն ասաց. «Ես չեմ կարող գրել այնպիսի պիեսներ, ինչպիսիք գրել է Շեքսպիրը: Սակայն իմ առավելությունն այն է, որ ես կարող եմ գրել իմ պիեսները»: Մեծահասակները ծիծաղեցին, իսկ աղջիկը պապանձվեց, որովհետև հասկացավ, որ յուրաքանչյուր մարդու առավելությունն այն է, որ միայն ինքն է այդպիսին: Եվ ինչ-որ վառ և արտասովոր բան ստեղծելու համար բոլորովին էլ պետք չէ լսել այլ մարդկանց, որովհետև յուրաքանչյուր մարդ ինքնին հրաշք է, և այդ հրաշքը թաքնված է հենց իր մեջ: Պարզապես շատերը ժամանակավորապես մոռացել են այդ մասին, և ահա` չգիտեն ինչ անել` ուրիշների խորհուրդներին հետևելուց բացի: Աղջիկը դուրս վազեց սենյակից, վերցրեց սրինգը, վերադարձավ հյուրասենյակ և բարձրացավ աթոռին:
— Ուշադրություն եմ խնդրում: Հիմա ես ձեզ համար կնվագեմ:
Մեծահասակները ժպտացին, ծափահարեցին: Ահա թե ինչ արտասովորն է իրենց դուստրը: Ինչ ինքնավստահորեն է պահանջում ուշադրություն իր հանդեպ, անգամ աթոռի վրա բարձրացավ: Իսկ երբ աղջիկը սկսեց նվագել, մեծահասակները լռեցին: Նրանց մտքով էլ չէր անցնում, որ այդ Սբ. Ծննդյան տոնին իրենց տանը տեղի էին ունենում իրական հրաշքներ: Հրաշքներ` իրենց աղջկա աչքերով:

Պատմվածքը մի Խոսե անունով յոթնամյա տղայի մասին է, ով փոքր տարիքում կորցրել էր ծնողներին և ապրում էր մորաքրոջ հետ։ Նրանք հարուստ էին, սակայն մորաքույր 4 տարեկանում նրա համար մի զույգ սանդալ էր գնել և ասել, ոլ մեկ էլ 10 տարեկանում կգնի։ Նույնիսկ գնում է գլխավոր ուսուցչի մոտ, սպառնում և համոզում, որ ուսուցման համար մեկ տասներորդ մասը վերցնի։ Երբ մոտենում է ճրագալույցը, աշակերտները գեղեցիկ հագնված խոսում էին նրա մասին, թե առավոտյան ինչ նվերներ են ստանալու, չնայած նրան որ այդ օրը Հիսուս Քրիստոսի ծնունդն է։ Նրա հետ չէին ցանկանում շփվել քանի որ նա պատառոտված շորերով էր և աղքատ։ Խոսեի համար ամեն ինչ սովորականի պես էր կարծես, թե հենց այդպես էլ պիտի լիներ, քանի որ նա երբեք սեր և ջերմություն չեր զգացել։ Հավաքույթից հետո տուն գնալու փոխարեն նա նստում է եկեղեցու աստիճաններին և լաց է լինում։ Հետո նկատում է իր մոտ նստած փոքրիկ մի տղայի, իր պես ոտաբոբիկ և աղքատ։ Նրան տալիս է իր սանդալներից մեկը, և այն մեկով հասնում է տուն։ Մորաքույրը այդ տեսնելով շատ է բարկանում և խոստանում, որ եթե սանդալի երկրորդը չգտնի ապա կպատժվի։ Երբ նա արթնանում է, տեսնում է, որ հյուրասենյակի մեջտեղում այն սանդալն է, որը տվել էր այն տղային։ Նրա շուրջը դրված էին բազմաթիվ հագուստներ, խաղալիքներ և հեծանիվներ։ Ներս է մտնում այն հոգևորականը և ասում որ այդ օրը եկեղեցու բակում է հայտնվել մանուկ Հիսուսը՝ ոսկեզօծ հագուստով և միայն մեկ սանդալով։ Բոլորը աղոթում էին, մորաքույրը լաց էր լինում և ներողություն խնդրում, իսկ Խոսեն շատ ուրախ էր։

Սա շատ ուսուցողական պատմություն էր։ Այն ինձ շատ դուր եկավ ։ Պետք չէ բարձր դասես քեզ մնացածից, միայն նրա աղքատ և խեղճ վիճակից, դրանով ապացուցվում է քո աղքատությունը։

Դեկտեմբերի 20

9.30. — մեկնում Քոլեջի բակից

10.00 — ճանապարհին կանգառ Հռիփսիմեի վանքում

Ավանդության համաձայն, Հռիփսիմեն քրիստոնյա կույսերի հետ, խուսափելով Դիոկղետիանոս կայսեր (284-305) հալածանքներից, փախչում են Հայաստան և քրիստոնեություն քարոզում, որտեղ հայոց Տրդատ Գ Մեծ արքայի կողմից նույնպես հալածանքների են ենթարկվում և սպանվում իր հավատակից 32 կույսերի հետ միասին։ Հռիփսիմյան կույսերի նահատակման տեղում Տրդատ արքան և Գրիգոր Լուսավորիչը կառուցել են վկայարան՝ կիսագետնափոր հանգստարան, վրան՝ քարաշեն չորս սյուներով ամպհովանի։ V դ. այն ավերել են պարսիկները, Սահակ Պարթևը կառուցել է նորը։ Եկեղեցին հիմնադրվել է այդ վայրում 618 թ-ին Կոմիտաս Ա Աղցեցի կաթողիկոսի կողմից։

11:00- Միասնության Խաչ բարեգործական միություն

12.00 — քայլք ամանորյա Էջմիածնով, այցելություն Մայր տաճար և Գայանեի վանք

Էջմիածնի Մայր տաճար, Հայ Առաքելական եկեղեցու Էջմիածնի կաթողիկոսության գլխավոր կրոնական կառույցը : Գտնվում է Հայաստանի Արմավիրի մարզի Վաղարշապատ քաղաքում: Ըստ գիտանակնների՝ անտիկ Հայաստանի առաջին Մայր տաճարն է (բայց ոչ առաջին եկեղեցին) և համարվում է աշխարհի ամենահին Մայր տաճարներից մեկը:

Սուրբ Գայանե վանք, միջնադարյան կրոնական կառույց Վաղարշապատ քաղաքի հարավային կողմում, սուրբ Գայանեի և նրա երկու ընկերուհիների նահատակման վայրում:

14.00 — հանգիստ և տոնական ընթրիք Էջմիածնի «Լոշիկ» հացատանը

15.00 — Վերադարձ Երևան

Առաջադրանք 1

Փող, ապրանքային տնտեսության հիմնական կատեգորիաներից մեկը։ Փողի դասական բնորոշումն այն է, որ այն ընդհանուր համարժեք է համարվում և կարող է փոխանակվել մյուս բոլոր ապրանքների հետ։ Այն հանդիսանում է որպես համընդհանուր համարժեք, քանի որ նրա միջոցով հնարավոր է չափել, որոշել մյուս բոլոր ապրանքների արժեքը։ Փողի էությունն այն է, որ այն համարվում է արագ իրացվելի միջոց, որովհետև յուրաքանչյուր պահի փողը կարող է վերածվել ցանկացած ապրանքի։ Փողի էությունը դրսևորվում է նրանում, որ որոշակի սոցիալ-տնտեսական հարաբերությունների պայմաններում փողը կարող է վերածվել կապիտալի^[1][2][3]: Փողի հիմնական և աչքի ընկնող գործառույթները հետևյալներն են. փոխանակման միջոց, հաշվի միավոր, արժույթի շուկայի և երբեմն հետաձգված վճարման ստանդարտ^[4][5] : Այս բոլոր գործառույթները կատարող ապրանքը կարելի է անվանել փող:

Պատմականորեն, փողը շուկայական հարաբերությունների ընթացքում ստեղծված ապրանք է, բայց ժամանակակից փողային համակարգը հիմնված է գրեթե միայն հայտարարագրված փողի վրա^[6]։ Հայտարարագրված փողերը, ինչպես ցանկացած պատքային չեկեր և ստացականներ, առանց օգտագործման արժեքի ֆիզիկական ապրանքներ են: Դրանք պետք է ընդունվեն որպես երկրի սահմաններում վճարման օրինական ձև՝ կառավարության կողմից հաստատված՝ բոլոր հանրային և մասնավոր պարտքերի մարման համար^[7] : Կեղծ փողերը կարող են լավ գումարներ բերել՝ կորցնելով իրենց արժեքը:

Մի երկրի դրամական միջոցը բաղկացած է միևնույն արժույթից (թղթադրամներ և մետաղադրամներ), և կախված օգտագործման որոշակի սահմաններից՝ մեկ կամ մի քանի բանկային գումարների տեսակներից (հաշվեկշռային հաշիվներում պահվող մնացորդները, խնայողական հաշիվները և բանկային հաշիվների այլ տեսակներ): Բանկային փողը, որը բաղկացած է միայն գրառումներից (հիմնականում համակարգչայինացված ժամանակակից բանկային համակարգում), ձևավորվում է զարգացած երկրներում: