ՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԿԱՌԱՎԱՐՄԱՆ ՁԵՒԵՐԸ ԵՒ ԴՐԱՆՑ ՏԱՐԲԵՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ

Կառավարման ձևի առանձնահատկությունները

Նախագահական երկրներում ի տարբերություն մյուս կառավարման ձև ունեցող պետությունների նախագահը կանգնած է երկրի գլխին, կառավարության ղեկավարն է և իրավունք ունի վետո դնել պառլամենտում քննարկվող հարցերի կամ պառլամենտի կողմից կայացված որոշումների վրա, նախագահները հիմնականում ընտրվում են ժողովրդի կողմից ուղղակի ընտրությունների միջոցով, սակայն կան երկրներ որտեղ նախագահը ընտրվում է պառլամենտի կողմից:

                                        Քաղաքական համակարգ

Քաղաքական համակարգը քաղաքականության և կառավարման համակարգ է: Այն սովորաբար բաղդատում են իրավաբանական համակարգ, տնտեսական համակարգ, մշակութային համակարգ, և այլ սոցիալ համակարգեր. Սակայն սա շատ պարզեցված տեսակետ է շատ ավելի բարդ համակարգի, որ ներառում է այնպիսի կատեգորիաներ, ինչպիսին` ով պետք է իշխանություն ունենա, ինչպես պետք է կրոնական հարցերը կարգավորվեն և ինչ ազդեցություն պետք է ունենա կառավարումը ժողովրդի և տնտեսության վրա: .

                        Սահմանումներ

Ահա “Քաղաքական համակարգի” մի քանի սահմանումներ:

Քաղաքական համակարգը կազմակերպությունների, հետաքրքրված խմբերի (ինչպես քաղաքական կուսակցությունների, արդյունաբերական միությունների, լոբբի խմբերի), այդ կազմակերպությունների միջև հարաբերությունների և քաղաքական նորմերի և օրենքների և նրանց ֆունկցիաները կարգավորող օրենքների (սահմանադրությամբ, ընտրության օրենքով) կայացած համախմբություն է:

Քաղաքական համակարգը բաղկացած է իշխանություն ունեցող հասարակական կազմակերպություններից (խմբերից):

                               Քաղաքական համակարգերի ընդհանրությունները

փոխադադարձ կախյալ մասեր

Քաղաքացիական մշակույթ

Կառավարություն

Սահմաններ

Քաղաքացիություն

Տարածք

Հարստություն

Քննարկման ընդհատում (անգլերեն՝ Adjournment debate) — ընթացակարգորով ավարտվում է օրենսդիր մարմնի նիստը: Մեծ Բրիտանիայի Համայնքների ատյանում ամենօրյա նիստն ընդհատվում է հետևյալ առաջարկությամբ. «Ատյանն այժմ ընդհատում է նիստը», որից հետո՝ կես ժամ տևող քննարկման ժամանակ, ատյանի անդամները կարող են ցանկացած հարց բարձրացնել: Կառավարության անդամ չհանդիսացող խպրհրդարանի ամար սա այն հազվադեպ հնարավորություններից մեկն է, երբ նա կարող է քննարկում նախաձեռներլ: Ատյանը կարող է նիստն ընդհատել, եթե անդամներեն անկարգապահ են, կամ ներկաների թիվը քվեակազմ չի ապահովում: Քննարկման ժամանակ կարող է արվել ընդհատման առաջարկություն՝ որոշման ընդունումը խանգարելու նպատակով: Եթե կառավարությունը չի պաշտպանում տվյալ որոշումը, ապա ընդհատումը սովորաբար նշանակում է, որ այն չի ընդունվում[1]:

                                         Հանրապետություն

Կառավարման համակարգն իրենից ներկայացնում է տվյալ երկրում իշխանության ձևավորման և ժողովուրդ-իշխանություն փոխհարաբերությունների համակարգ: Ըստ կառավարման համակարգի պետությունները լինում են՝հանրապետություններ,միապետություններ:

Հանրապետություն

Հանրապետական կառավարման համակարգի պարագայում իշխանությունը ձևավորվում է ուղղակի կամ անուղղակի ընտրությունների միջոցով, որի դեպքում ժողովուրդը մասնակցում է իշխանության ձևավորման գործընթացին: Առանձնացվում են հանրապետական կառավարման համակարգի 3 տեսակներ՝

նախագահական,

պառլամենտական,

խառը կամ կիսանախագահական:

Նախագահական կառավարման համակարգի դեպքում գործում է երկմանդատ կառավարման համակարգը, երբ և նախագահը, և խորհրդարանը ընտրվում են ժողովրդի կողմից: Այստեղ նախագահը հանդիսանում է պետության գլուխը, ինչպես նաև գործադիր իշխանության ղեկավարը, նրան է վերապահված կառավարության ձևավորման իրավունքը և կառավարությունը իր գործունեության համար ավելի շատ հաշվետու է նախագահի առջև, քան պառլամենտի: Նախագահական հանրապետություններին բնորոշ է օրենսդիր և գործադիր իշխանությունների անկախ գործակցությունը, ինչ նշանակում է, որ նախագահը իրավունք չունի ցրել պառլամենտը, իսկ պառլամենտը չի կարող անվստահություն հայտնել կառավարությանը, սակայն գոյություն ունեն փոխադարձ վերահսկման և հակակշռման մեխանիզմներ, մասնավորապես, նախագահը կարող է վետո դնել պառլամենտի ընդունած օրենքների վրա, իսկ խորհրդարանը իր հերթին կարող է գործի դնել իմփիչմենթի (aանվստահություն հայտնելու) գործընթացը: Խորհրդարանական հանրապետություններում կառավարության ձևավորման իրավունքը պատկանում է խորհրդարանին: Խորհրդարանական ընտրություններից հետո մեծամասնություն ստացած քաղաքական ուժը կամ մի քանի քաղաքական կուսակցություններ, կոալիցիոն սկզբունքով, ձևավորում են կառավարություն և կառավարությունը իր գործունեության համար հիմնականում հաշվետու է լինում խորհրդարանի առջև: Խորհրդարանական հանրապետություններում կարող է գործել նախագահի պաշտոնը, որը ընտրվում է խորհրդարանի կողմից, որոշակի ժամկետով: Նա հանդիսանում է պետության գլուխը, սակայն նա իրականացնում է զուտ ներկայացուցչական լիազորություններ և օժտված չէ իրական գործադիր լծակներով: Խորհրդարանական հանրապետություններում, որպես կանոն, կառավարությունները ավելի հաճախ են փոփոխության ենթարկվում և կայուն կառավարման տեսանկյունից ավելի խոցելի են, սակայն ներկայացուցչական դեմոկրատիայի ապահովման տեսանկյունից՝ ավելի ընդունելի: Կիսանախագահական կառավարման համակարգերը նույնպես շատ տարածված են: Կիսանախագահական հանրապետությունները բաժանվում են 2 խմբի՝

նախագահականխորհրդարանական,

խորհրդարանականնախագահական:

Առաջինի պարագայում նախագահը ավելի մեծ լիազորություններ ունի կառավարության ձևավորման գործընթացում: նա կարող է ձևավորել կառավարություն, նշանակել վարչապետին, իսկ խորհրդարանը արդեն երկրորդ փուլում կառավարության հաստատման ժամանակ կարող է անվստահություն հայտնել կառավարությանը: Այդպիսի կարգ էր գործում ՀՀժում մինչջ սահմանադրական բարեփոխումները՝ 2005թ. նոյեմբերի 27-ին: Սահմանադրության բարեփոխումներով կառավարության ձևավորման գործընթացում խորհրդարանի դերը ավելի մեծացավ: Բարեփոխված սահմանադրությամբ նախագահը վարչապետ է նշանակում խորհրդարանական խումբ-խմբակցությունների հետ խորհրդակցելուց հետո, պատգամավորների մեծամասնության վստահությունը վայելող անձի: Ռուսաստանի Դաշնությունում, որը նույնպես կիսանախագահական հանրապետություն է, վարչապետի թեկնածությունը նախագահը առաջարկում է ՊետԴումային, որն էլ քվեարկում է վարչապետի օգտին:

Ավազակապետությունգողապետությունկլեպտոկրատիա (հին հունարեն՝ κλέπτειν կլեպտոս — գողանալ և κράτος կրատոս — իշխանությունբառացի թարգմանաբար` «Գողերի իշխանություն»), քաղաքական համակարգորը կոռուպցիայի և պետական հարստության վատնման միջոցով իշխանությունը ծառայեցնում է անձնական կամ խմբակային շահինԱվազակապետական իշխանությունները հիմնականում լինում են դիկտատուրաներ:

«Կլեպտոկրատիա» տերմինը առաջին անգամ օգտագործել է Պատրիկ Մենեյը, նկարագրելու համար խորհրդային կարգերի վերջին և Ռուսաստանի ելցինյան շրջանի պայմանները:[1] Այս հասկացությունը օգտագործել է նաև գերմանացի պատմաբան և լրագրող Գոց Ալին իր «Հիտլերի ժողովրդապետություն» (գերմ. Hitlers Volksstaat) գրքում:[2]

Հայերեն գողապետություն և ավազակապետություն հասկացությունները առաջին անգամ շրջանառության մեջ է դրել Լևոն Տեր-Պետրոսյանը` նկարագրելով Ռոբերտ Քոչարյանի իշխանական համակարգը, որպես «քաղաքացիների հարստահարման գնով իշխանության բոլոր լծակներին տիրող մարդկանց սահմանափակ խմբի բարօրության ապահովում»:[3] Դասական ավազակապետություններ են համարվում Մոբուտու Սեսե Սոկոյի իշխանությունը Կոնգոյի Դեմոկրատական Հանրապետությունում, Ֆերդինանտ Մարկոսի Ռեժիմը Ֆիլիպիններում, ևն:

Կլեպտոկրատիա տերմինը հետագայում մեծապես ընդլայնվելով` իր մեջ է ընդգրկել նաև ազատական և անարխոկապիտալիստական մեկնաբանություններ, ըստ որի ամեն տեսակ հարկահավաքում «կլեպտոկրատիա» է: Օրինակ Հորստ Վոլֆգանգ Բորգերը գրել է. «Ինքնըստինքյան հասկանալի է, որ այսպիսի գողությունը և թալանը անընդհատ օրինականացվում է: Ուստի կլեպտոկրատիան կարճ և դիպուկ կարելի է սահմանել, որպես քաղաքական շարժառիթով օրինականացված թալան:[4]: Հակառակ սրան` Մենեյը Կլեպտոկրատիայի շարժառիթը չի համարում «քաղաքական», այլ քաղաքականությունը միայն համարում է կառավարության անդամների անօրինանական հարստացման գործիք:

Որպես Ավազակապետության այս երկու իմաստների օրինակ կարելի է համեմատել նավթ արդյունահանող երկու երկրների` Նիգերիան և Նորվեգիան: Նիգերական իշխանության դեպքում ավազակապետություն է` այս բառի նեղ իմաստով, քանի որ երկրի բնակչության մեծամասնությունը անմասն է մնում նավթի արդյունահանումից ստացված շահույթից: Սակայն եթե «Ավազակապետությունը» դիտարկվի զուտ ազատությունների և անարխոկապիտալիստական տեսայնկյունից, ապա այն կարելի է օգտագործել նաև Նորվեգիայի նավթի արդյունաբերության դեպքում, քանի որ նավթից ստված շահույթը ոչ թե ուղղակի կերպով վճարվում է երկրի յուրաքանչյուր բնակչի, այլ մի զգալի մասով ուղղվում է կոմունալ (ընդհանուր օգտագործման) ենթակառուցվածքների զարգացմանը, ինչպես նաև պետական ֆոնդերի միջոցով ապագայի համար պահվում է որպես խնայողություն:

Թրանսփարենսի ինթերնեշնլ կազմակերպությունը (անգլերեն՝ Transparency International ) 2004թ.-ի դրությամբ հրապարակել է աշխարհի տաս ամենակոռումպացված պետական-քաղաքական գործիչների ցանկը:

Վահան Տերյան բանաստեղծություններ

Իմ գերեզմանին դուք չըմոտենաք,
Հարկավոր չէ ինձ ո՛չ ծաղիկ, ո՛չ սուգ.
Հանկարծ կզարթնի ջերմ լալու փափագ,
Սիրտս չի գտնի ոչ մի արտասուք։

Իմ գերեզմանը թող լինի հեռվում,
Ուր մահացել են շշուկ, երգ ու ձայն.
Թող շուրջըս փռվի անանց լռություն,
Թող ինձ չըհիշեն, թող ինձ մոռանան։

Իմ գերեզմանին դուք չըմոտենաք,
Թողեք, որ հանգչի իմ սիրտը հոգնած,
Թողեք, որ լինեմ հեռավոր, մենակ,—
Չըզգամ, որ կա սե՛ր, եւ ցնորք, եւ լա՛ց…

1904

***

Քո աչքերի դեմ իմ աչքերը՝ կույր,
Կա քո հոգու մեջ անթափանց մի մութ,
Քո մութ հայացքում կա մի քնքուշ սուտ՝
Քեզ միշտ թաքցնող մի նուրբ վարագույր…
Փակ են քո սրտի հեռուներն իմ դեմ,
Հավետ քեզ կապված՝ քեզ օտար եմ ես.
Երբ խենթ խնդությամբ փայփայում եմ քեզ՝
Ե՛վ սիրում եմ քեզ, և՛ քեզ չըգիտեմ։
Փակ են քո սրտի հեռուներն իմ դեմ,
Քո աչքերի դեմ իմ աչքերը՝ կույր.
Քո հոգու վըրա կա մի վարագույր,—
Ո՞վ ես դու, ո՞վ ես,— բնավ չըգիտեմ…

 

Անջատման երգ

Դու անհոգ նայեցիր իմ վրա
Ու անցար քո խաղով կանացի.
Ես քեզնից դառնացած հեռացա,
Ես քեզնից հեռացա ու լացի…
Ւմ հոգին ծովերում անծանոթ —
Մենավոր ու մոլոր մի նավակ,
Մատնեցի փոթորկին աղմկոտ,
Հուսաբեկ, թողած ղեկ ու թիակ…
Ինձ հեռվից լույս փարոս չի կանչում,
Չի ժպտում ինձ խաղաղ հանգրվան.
Միայն հողմն է տխուր շառաչում,
Անթափանց մեգ-մշուշ է միայն…

ՀՐԱԺԵՇՏԻ ԽՈՍՔԵՐԻՑ

Ո՛չ տրտունջ, ո՛չ մրմունջ սգավոր,
Հեռացի՛ր, մոռացի՛ր ինձ հավետ.
Իմ ուղին միշտ մթին, մենավոր,
Կըգնամ իմ դժկամ ցավի հետ։
Ւմ ճամփան՝ անվախճան մի գիշեր,
Ւնձ շոյող ոչ մի շող չի ժպտա.—
Հեռացի՛ր, մոռացի՛ր, մի՛ հիշիր,
Ինձ այդպես, քրոջ պես մի՛ գթա…
Հուսաբեկ, մութ ու մեգ թող լինի,
Ւմ վերև թող արև չըխնդա.
Լոկ երկունք, լոկ արցունք թող լինի,
Ինձ այդպես, քրոջ պես մի՛ գթա…
1905թ․

Հայաստանը 16-րդ դարում և 17-րդ դարի առաջին կեսին

Pers-Osman n 11 blank

Կասպից ծովից հարավ-արևմուտք՝ Իրանի Արդեբիլ քաղաքում շեյխ Սեֆիրը հիմնեց կրոնական-ռազմական համայնք։ Այն ակ-կոյունլուներին պարտության մատնեց, գրավեց մայրաքաղաք Թավրիզը և հիմնեց Սեֆեյանների պետությունը։ Նրանք գրավեցին նաև Շիրվանը, Իրանը, Հայաստանը և հասան Բաղդադ։

Փոքր Ասիայի արևմտյան մասում 1299 թվականին հիմնադրվեց Օսմանյան պետությունը։ Օգտվելով Բյուզանդիայի թուլացումից՝ նրանք գրավեցին այն։ 1453 թվականին գրավեցին Բյուզանդիայի մայրաքաղաքը և տիրացան կայսրության տարածքին։ Նրանքգրավեցին Տրապիզոնի կայսրությունը, Կիլիկիան, Բալկանյան թերակղզին, Փոքր Ասիան։ Դրանից հետո տեղի ունեցավ ունեցավ թուրք-պարսկական պատերազմը Հայաստանի և Մերձավոր Արևելքի համար։

Օսմանյան սուլթան Սելիմ Ահեղը 1512 թվականին մեծ զորքով արշավեց դեպի արևելք՝ Սեֆեյաններին կասեցնելու համար։ Չալդրանի պատերազմում սեֆյան շահ Իսմայիլը պարտության մատնվեց և նրանք գրավեցին Թավրիզը։

Պատերազմական գործողությունները հիմնականում տեղի էին ունենում Հայաստանում։ Ավերվում էին քաղաքներն ու գյուղերը, տնտեսությունը քայքայվում է, բնակչությունը գերևարվում է։

1550 թվականին պարսիկները արշավում են Օսմանյան կայսրության դեմ՝ նորից Հայաստանում։ Վերացվում են բոլոր բնակավայրերն ու ցանքատարածությունները։

1555 թվականին Ամասիայում Օսմանյան և Սեֆեյան տերությունների միջև կնքվում է հաշտություն։ Պայմանագրի համաձայն՝ դադարեցվում էին պատերազմները։ Թուրք-պարսկական սահմանագիծն անցնելու էր Հայաստանով՝ այն 2 մասի բաժանելով․ արևմտյանը օսմաններին, արևելյանը՝ պարսիկներին։ Բայց այդ պայմանագիրը կարճատև էր։

Շուտով օսմանները կրկին արշավեցին Պարսկաստան։ Գրավեցին հսկայական տարածքներ։ Իրանը որոշ դիմադրություն ցույց չկարողացավ տալ։ Գահ բարձրացած շահ Աբասը 1590 թվականին շտապեց հաշտություն կնքել նրանց հետ՝ զիջելով շատ տարածքներ, դրա հետ մեկտեղ Այսկովկասն ու Ատրպատականը։ Նա այդ խաղաղ ժամանակը օգտագործեց բանակ կազմավորելու համար։ Նա առևտրական կապեր հաստատեց Ռուսաստան և արևմտյան երկրների հետ, նրանք էլ օգնեցին, որ զինի բանակը ։ Ավելացվեցին թնդանոոթներ։

1603 թվականին շահ Աբասը օգտագործեց հարմար առիթը, որպեսզի վերամիավորի կորցրած տարածքները, հարձակվում է Թավրիզի վրա և գրավում այն։ Անցնելով Արաքս գետը նրանք մտնում են Ջուղա, հետո Նախիջևան, ապա գրավում Երևանի բերդը։ Պարսիկները հայերին էին տանում առաջին գիծ, ստիպում խրամատ փորել։

1604 թվականին թուրքական սուլթանը նոր բանակ ուղարկեց շահ Աբասի դեմ։ Շահ Աբասն էլ վճռեց ամայացնել նրա ճանապարհին ընկած բնակավայրերը՝ բնակչությանը փոխադրելով Իրանի խորքեր։ Դրանով օսմանյան բանակը կզրկվեր պարենից, օթևանից և չէր կարողանա շարունակել արշավանքը։ Որակյալ հայ երկրագործներն ու արհեստավորները բռնագաղթի միջոցով պետք է նպաստեին Իրանի տնտեսության զարգացմանը։

Հայերի տեղհանությունը սկսվեց 1604 թվականի օգոստոսին։ Հրամայված էր հրդեհել բոլոր գյուղերը, խոտի և հացաբույսերի դեզերը։ Գաղթեցվում էր մոտ 300 հազար բնակչություն։ Հայ բնակչությունը  բազմիցս փորձեց չենթարկվել բռնագաղթին, բայց դրանք դաժան պատժամիջոցներ էին լինում։ Պարսկական բանակը հաշվեհարդար տեսավ Գառնի գյուղի նկատմամբ, որն ըմբոստացել էր։ Լուր ստանալով, որ օսմանյան բանակը արդեն մտել է Արարատյան դաշտ՝ շահ Աբասը հչամայում է գաղթեցվող  բնակչությանը արագորեն փոխադրել Արաքսի աջ ափը։ Գետանցման ժամանակ մեծ թվով բնակչություն խեղդվում է ջրում։ 1606 թվականի վճռական ճակատամարտում պարտություն կրելով, օսմանյան կողմը համաձայնում է հաշտության, որով վերահաստատվում է Ամասիայի պայմանագիրը։ Թուրք- պարսկական պատերազմներն ավարտվում են 1638 թվականին։ 1639 թվականին Օսմանյան կայսրության և Սեֆեյան Պրսկաստանի միջև կնքված Կասրե-Շիրինի պայմանագրով՝ Հայաստանը կրկին բաժանվում է երկու ախոյան տերությունների միջը, որը պահպանվում է մինչև 19-րդ դարի սկիզբ։

Առաջադրանքներ

Կետերի փոխարեն գրել հարցահարաբերական դերանուններ:
1. Հիմա ենք հասկանում, թե ինչ անտարբեր ենք եղել այդ մարդու հանդեպ:
2. Ում ձեռքով են կառուցվել այս շենքերն ու փողոցները:
3. Զարմանքով նայում ես շուրջդ ու մտածում, թե ինչու է կյանքն այսպիսին դարձել:
4. Միայն նա կասի` ինչ  է կատարվել այստեղ:
5. Ով կասի, թե մեր քաղաքում ինչպես հայտնվեցին այդ փոխադրամիջոցները:
6. Սա մի անգնահատելի գանձ է, որ  Դուք պարգևեցիք ինձ:

Կետերի փոխարեն գրել ժխտական դերանուններ:
1.Ոչ ոք չնկատեց, թե բժիշկը երբ դուրս եկավ հիվանդասենյակից:
2. Երկար ժամանակ նրանցից ոչ մեկը  չէր համարձակվում խոսել:
3. Գույների այս համադրությունից էլ ոչինչ չստացվեց:
4. Արտասվող ապակիների միջից ոչ մի բան չէր երևում:
5. Թանգարանի դահլիճներում գրեթե ոչինչ չէր փոխվել, ոչ մի   ցուցանմուշ կարծես չէր տեղաշարժվել, գողության մասին ոչ ոք  չէր կասկածում, աշխատակիցներից ոչ ոքի մտքով նման բան չէր էլ անցնի:

Նշիր դերանվանական սխալ ձևերը և ուղղիր դրանք:
Մեր համար-մեզ համար, իրեն հետ-իր հետ, մեր պես- մեզ պես, ձեր նման-ձեզ նման , իրեն փոխարեն — իր փոխարեն, քեզ մոտից -քո մոտից, ինձ պես , ձեզ հետ, քո նման-քեզ նման , իմ մոտ- ինձ մոտ, ձեզ նման, իմ վրա-ինձ վրա, իմ մոտով, ձեր մոտ- ձեզ մոտ, իմ համար:

10-14 февраля

Работа по вопросам:

  1. Какое значение имеют родственные связи?
  2. Нужно ли их всегда поддерживать?
  3.  Должны ли общественные организации вмешиваться в дела семьи?
  4. Как вы оцениваете ситуацию в семье героев?
  5. Что значит здоровая атмосфера в семье?

 

Использование предлогов вследствие, в результате.

Упражнение 7. Из двух простых предложений постройте сложное,
используя союзы потому что, так как, благодаря тому что, из-за того что,
поэтому.
1. Движение транспорта приостановлено потому что произошла авария.
2. Декан в командировке из-за того что пока этот вопрос не может быть решен.
3. Студент долго болел поэтому он просит перенести ему сессию.
4. Квалифицированная медицинская помощь была оказана вовремя поэтому пациент быстро встал на ноги.
5. Полеты российских космонавтов проходят по плану благодаря тому что космическим полетам предшествует большая подготовительная работа.
6. Ученый обладал высокой трудоспособностью поэтому ученому удалось получить хорошие научные результаты.
7. Растительные клетки во взрослом состоянии имеют плотную оболочку, поэтому они не могут изменять свою форму.
8. Одни органы животных развиваются, а другие ослабевают и исчезают по этому
происходит изменение внешней среды.
9. Уменьшилась концентрация исходных веществ из-за того что упали, скорость
химической реакции.
10. Кровотечение прекращается так как происходит образование кровяного
сгустка.
11. Натрий не встречается в природе в свободном состоянии поэтому он
характеризуется высокой химической активностью.
12. Неон не образует химических соединений так как можно считать, что его
валентность равна нулю.
Упражнение 8. Замените сложные предложения с придаточным
причины простыми, используя предлоги благодаря, из-за.
1. В зеленых частях растений происходит фотосинтез, потому что
солнечный свет действует на них. В зеленных частях растений происходит фотосинтез, благодаря действии солнечного света на них.  2. Все тела падают на Землю, потому что
существует сила земного притяжения. Все тела падают на Землю из-за существования силы земного притяжения.3. На Луне не существует жизни, потому
что там отсутствуют вода и воздух. На луне не существует жизни из-за отсутствие  воды и воздуха.4. На Луне нет звуков и ветра, потому что
отсутствует воздух. На луне нет звуков и ветра из-за отсутствие ветра. 5.Биосфера функционирует нормально, так как энергия
Солнца непрерывно поступает на Землю. Биосфера функционирует нормально, благодаря тому что энергия солнца непрерывно поступает на Землю. 6. Антропоиды могли выражать
эмоции: плач, смех, гнев и т. п. потому что у них развивались мышцы лица. Антропоиды могли выражать
эмоции: плач, смех, гнев и т. п., благодаря развивание мыщцы лица у них.
Упражнение 9. Прочитайте текст. Вставьте необходимые союзы.
Скажите, в каких предложениях выражается причина, а в каких –
следствие (поэтому, потому что).
Сергей Павлович Королев был выдающимся ученым. Работать с ним было и
трудно и легко. Трудно, потому что идеи его были огромными. Легко, потому что это было всегда увлекательно и интересно. Он был человеком нестандартных решений. И в этом его сила. Он ценил время. Он выступал за мирный космос. Именно поэтому народ сохранит память о нем.
Упражнение 11. Прочитайте сложные предложения. Обратите
внимание на подлежащее в обеих частях. Замените придаточные
предложения деепричастным оборотом.
1. Брат отлично сдал сессию благодаря тому, что он серьезно занимался весь
год. 2. Олег не пошел на занятия, потому что плохо чувствовал себя. 3. Марта
поздно легла спать, так как долго занималась. 4. Борис провалил экзамен, так как
не подготовился к нему. 5. Так как мой дедушка всю жизнь живет в горах, он
очень хорошо чувствует себя. 6. Студент не поехал домой, потому что
собирается провести каникулы в Москве в гостях у друга. 7. Химические элементы медленно вступают в реакцию, так как отсутствует катализатор. 8. Так как серебро обладает хорошей проводимостью, его часто используют в технике.
Упражнение 12. Замените, где возможно деепричастные обороты
придаточным причины или предложными конструкциями со значением
причины или следствия.
1. Заболев, мой брат лег в больницу. Мой брат лег в больницу, потому что он заболел. 2. Не понимая, о чем мы говорим, он не
участвовал в нашем разговоре. Он не участвовал в нашем разговоре, потому что не понимал о чем мы.3.Потеряв ваш номер телефона, я не смог вам
позвонить. Я потерял ваш номер телефона, поэтому не смог вам позвонить. 4. Прожив пять лет в России, он хорошо говорит по-русски. Благодаря тому что он прожил пять лет в России, он хорошо говорит по-русски.
5. Интересуясь русской литературой, я покупаю книги русских писателей. Я интересуюсь русской литературой, поэтому покупаю книги русских писателей.
Упражнение 14. Объедините два простых предложения в одно
сложное, используя союзы благодаря тому что, потому что.
1. Россия не могла продолжать мирную жизнь потому что в 1941 году началась
Великая Отечественная война.
2. В начале войны промышленность России не производила
нужного количества военной техники потому что до войны экономика России
носила мирный характер.
3. Через несколько месяцев после начала войны армия стала получать
нужное количество техники благодаря тому что экономика страны перестроилась.
4.Во время войны Сибирь стала главным промышленным районом потому что в Сибирь эвакуировали заводы и фабрики.
5. Ход войны окончательно изменился в 1943 году, благодаря тому что Фашисты
потерпели поражение под Сталинградом и на Курской дуге.

Диалог

Заблудившийся турист

Турист:  Молодой человек, Вы не подскажете, где находится Троицкое предместье?

Прохожий: Да, подскажу! Оно находится около станции метро «Немига».

Турист: А как можно туда проехать?

Прохожий:  Вы сейчас на станции метро «Пушкинская», садитесь на метро и доезжаете до станции метро «Немига». Потом идете налево и увидите небольшие домики. Это и будет  Троицкое предместье!

Турист: Благодарю!

Опорные слова:

Турист

Метро

Станция

Молодой человек

«Пушкинская»- станция метро

«Немига»- станция метро

День святого Валентина

1.Прочитайте текст

День святого Валентина пришел в Россию из-за границы, но сразу же прижился на русской почве и стал, пожалуй, одним из любимейших праздников российской молодежи. Кто же такой этот святой Валентин и почему его имя связано с праздником влюбленных?

В III веке нашей эры правил в Риме суровый и решительный император Клавдий. Больше всего он любил войну и хотел, чтобы его воины никогда не отвлекались от

великого ратного дела. Но, увы! Стрелы Амура поражали доблестное войско Клавдия точнее неприятельских. Солдаты и их начальники влюблялись, женились и оставляли военную службу. Тогда Клавдий издал указ, запрещающий жениться. Но тут на помощь влюбленным пришел молодой священник Валентин. Вопреки императорскому указу, он стал тайно проводить обряд венчания. Узнав об этом, Клавдий повелел бросить Валентина в темницу.

Но любовь и под мрачными сводами подземелья отыскала молодого священника. Он влюбился в дочь своего тюремщика и стал посылать ей любовные послания.
Близкая смерть не устрашила его. В самый день своей казни – 14 февраля 270 года – Валентин сумел передать своей возлюбленной нежное и теплое письмо.
Гибель молодого священника, влюбленного и не увидевшего своего счастья, осталась в памяти людей.

Позже церковь причислила Валентина к лику святых. А влюбленные всего мира избрали его своим покровителем. В этот день они дарят своим избранницам подарки и посылают любовные открытки – валентинки. Такие открытки – настоящие произведения искусства. Они изготавливаются на ажурной бумаге с шелковыми вкладышами внутри. Но это – в Англии, Германии,
Америке. Влюбленным в России пока приходится довольствоваться записками с изображением пронзенного стрелой сердца. В некоторых странах влюбленные юноши накануне праздника под покровом ночи крадутся к дому своих
избранниц. Они оставляют на ступеньках свои дары, звонят в дверь и стремглав убегают, чтобы их не успели узнать. Пусть любимая ломает себе голову, от кого из
своих поклонников она получила подарок!

Некоторые влюбленные ночами прохаживаются под окнами своих девушек, рассчитывая на то, что избранница  окликнет юношу, назвав его своим Валентином. Девушки в это время ужасно волнуются: вдруг придет вовсе не тот, кого они хотели бы видеть. Весь этот волшебный день влюбленные общаются друг с
другом также на языке цветов. Подаренные девушке анемоны говорят: «Не кажется ли тебе, что нам давно пора быть вместе?». Хризантемы горько сетуют: «Я знаю, что
ты – крепкий орешек, но я готов ждать!». Гвоздики признаются: «Я с ума схожу, когда вижу тебя!». Нарциссы уверяют: «Я обожаю твою душу!..». Орхидеи
свидетельствуют: «Ты – одна из миллиона!»; а ирисы громко восклицают: «Я в огне!..».
А что означает букет цветов? О, это целая речь. В день святого Валентина такие речи «звучат» по всему миру.
Задание

2. Проверьте, правильно ли вы поняли содержание текста, ответив на следующие вопросы.

  1. Является ли День святого Валентина исконно русским
    праздником?
  2. Расскажите историю возникновения этого праздника.
  3. Как общаются влюбленные между собой в этот день?
  4. Ответьте на вопрос текста: «А что означает букет
    цветов?»
  5. Приведите свои примеры символики цветов.
    Используете ли вы сами язык цветов?
  6. А как вы празднуете день влюбленных?

3. Подберите все возможные определения к приведенным ниже словам.

Император, молодежь, дело, солдат, служба, указ, обряд, темница, подземелье, записка, юноши, поклонник, цветок.

4. Замените выделенные слова на близкие по смыслу.

  • Клавдий издал указ, запрещающий жениться.
  • Солдаты женились и оставляли военную службу.
  • Вопреки императорскому указу, он стал тайно
    проводить обряд венчания.
  • Император повелел бросить Валентина в темницу.
  • Любовь отыскала молодого священника даже под мрачными сводами подземелья.
  • Юноши накануне праздника под покровом ночи крадутся к дому своих избранниц.
  • Они оставляют на ступеньках свои подарки и стремглав
    убегают.
  • Некоторые влюбленные ночами прохаживаются под
    окнами своих девушек, рассчитывая на то, что избранница окликнет юношу.

5. Вставьте пропущенные предлоги.

Римский император … династии Юлиев; расширена …счет сената; выдвигал людей … числа всадников; постройка гавани … Остии; превратилась … римскую
провинцию; писал труды … истории; прижился … русской почве; один … любимейших праздников; пришел … помощь; не отвлекались … дела; отыскала … мрачными сводами подземелья; влюбился … дочь тюремщика; осталась … памяти людей; изготавливаются … ажурной бумаги; причислили … лику святых; бумаге … шелковыми вкладышами; записками … изображением сердца; общаются друг … другом … языке цветов; … день святого Валентина; звучат … всему миру; подарок …поклонников.

6. Раскройте скобки, используя слова и сочетания слов в нужной форме.

1.Клавдий был отравлен (честолюбивая жена Агриппина). 2.День святого Валентина стал одним из любимейших праздников (российская молодежь). 3. Имя святого Валентина связано (праздник влюбленных). 4. Больше всего император Клавдий любил (война). 5. Он хотел, чтобы его воины никогда не отвлекались (великое ратное дело). 6. Солдаты и их начальники влюблялись, женились и оставляли (военная служба). 7. Молодой священник Валентин пришел на помощь (влюбленные). 8. Вопреки(императорский указ), он стал тайно проводить обряд венчания. 9. Узнав об этом, Клавдий повелел бросить(Валентин) в темницу. 10. Любовь и под мрачными сводами подземелья отыскала (молодой священник).

7.Составьте предложение, используя слова в нужном порядке и в нужной форме.

  1. Валентин, венчания, проводить, тайно, стал, обряд.
  2. Друг с другом, влюбленные, на, общаться, цветы, язык.
  3. Священник, на, молодой, помощь, Валентин,
    влюбленные, прийти.
  4. Император, суровый, война, и, всего, решительный,
    больше, Клавдий, любить.
  5. Валентин, своим, всего, влюбленные, покровитель, мир, избирать.

8. Сопоставьте двух святых. Как они стали святыми? Кто из них больше вам нравится? Почему?

Առաջադրանքներ

  1. Տրված բառերի առաջին արմատներով կազմել բարդ բառեր՝ վերջին բաղադրիչ դարձնելով։

Սպիտակաթույր ֊ ձյունասպիտակ

Ժպտերես ֊մեղմաժպիտ

Բանաստեղծ ֊հնէաբան

Քարտաշ ֊ երկնաքար

Ծառազարդ ֊ տոհմածառ

Զանգակատուն֊ տեսազանգ

Կիսալուսին֊ տարեկես

Անվանաթերթ֊մականուն

Մեծամտություն֊ մեծամեծ

Խառնաշբոթ ֊ ավազախառն

Սեղանապետ ֊ գրասեղան

Փնջաձեև ֊ ծաղկեփունջ

Սարի ետևում շողերը մեռան.

Սարի ետևում շողերը մեռան.
Անուշ դաշտերը պատեց կապույտ մեգ.
Տխուր երեկոն զարկել է վրան.
— Սիրտըս կարոտով կանչում է քեզ՝ ե՛կ։

Խորհրդավոր է երկինքն երազուն.
Վարսաթա՜փ ուռի, դողդոջո՜ւն եղեգ.
Արծաթ խոսքերով աղբյուրն է խոսում.
—Սիրտըս կարոտով կանչում է քեզ՝ ե՛կ։

Ծաղիկներն ահա քնքուշ փակվեցին,
Բացվեցին երկնի ծաղիկներն անհաս.
Սև տագնապները իմ սիրտը չցրին.
— Արդյոք ո՞ւր ես դու, իմ անուշ երազ։

Սիրտ իմ, այդ ո՞ ւմն ես դու իզուր կանչում,
Տե՛ս՝ գիշերն անցավ, աստղերը մեռան,
Մենավոր իմ սիրտ, մոլորված թռչուն,
Կարոտիդ կանչը չի հասնի նրան…

1908

Իմ տխրությունը

Ես կարող եմ տխրել չնչին բաներից, կարող եմ տխրել առանց պատճառի և հատուկ պատճառով ։ Բայց կարող եմ և լինել անսիրտ և ամեն ինչ ինձ համար միևնույն լինի։ Շատ ժամանակ ես հոգնում եմ ամեն ինչից և ուզում եմ հանձնվել։ Այդ պահերին իմ կողքին են ընկերներս, և փորձում են ամեն կերպ օգնել ինձ։ Ես ինքս ինձ հետ խոսում եմ ու հասկանում եմ, որ պետք է ուժեղ լինեմ , և երբեք չպետք է հանձնվեմ։ Բոլոր այս խնդիրները ուղղակի փորձություններ են, որոնք հենց այնպես չեն տրվում։ Պետք է պատրաստ լինել ամեն ինչի, ու ճիշտ լուծում տալ դրան։ Ամենաուժեղ մարդիկ հենց նրանք են, ովքեր լուծում են իրենց խնդիրները, ոչ թե շրջանցում կամ փորձում փախնել։ Ինչ էլ որ լինի, կյանքն մի անգամ է տրված ու պետք չէ հանձնվել, տխրել ,  եթե դա օգուտ չունի։ Այսքանը ես լավ իմանալով տխուր պահերին ուզում եմ, որ ընկերներս ինձ հետ լինեն, քանի որ բոլորին էլ այդ պահին պետք  մեկը ով կհասկանա ու կլսի քեզ։ Շնորհակալ եմ իմ բոլոր ընկերներին, ովքեր ինձ հետ են ու երբեք մենակ չեն թողնի։ Պետք է ուղղակի լավատես լինել։

Создайте подобный сайт на WordPress.com
Начало работы